Jumat, 20 September 2013

September Kelabu

September 1961.
Udaro lindok, awan bararak pagi hari. Kota pagunungan. Tabayang De Kock mambangun kota jo arsitektur, 1400 meter dari pamuakan lauik. Kota nan dimulai dari benteng, untuk malawan penyarbuan rakyaik Kamang kutiko parang Bonjo, sampai ka parang Kamang. Dari Benteng de Kock nampak Gaduik, Tanjung Alam, Kapau.

Maetong-etong Buah Baju



GABAK marandah di kaki gunuang Marapi. Tugu “Pahlawan Tak Dikana” mancuek ka awan. Di ateh badannyo ula malingka-lingka. Tarakhie, tugu tu di tembak patuih: tangga kapalonyo...
Bukiktinggi, akhie Juli 1961.
“Kami alah manyarah. Alah mamanuhi “Panggilan Ibu Pertiwi”. Keluarga Pak DD alah manyarah pulo di Bonjo. Pak DD duari sabalun pasukan kami dari BI-2003 PRRI kembali, panah mangatokan: ‘Baliau iyo kamasuak juo, tantu indak sarupo kami. Baliau Mantari Dalam Nagari PRRI. Baliau Kolonel Tuo, nan ikuik mandirikan nagari awakko. Tantu di Sumatra Tengah, Labaih-labiah di Agam’.”

Inyo Guntiang Den

“Limpaduak!” katonyo kareh.
“Tantara Soekarno masuak!” jaweknyo. Jangguiknyo manggigia. Pukua ampek subuah, latusan marandang kancang arah Kapau. Daru oto reo mandanguik mambao tantara.
“Baa, ka seteleang?” Kumandan mancaliak ka paletonnyo nan sadang tagaletak lalok. Di lua rumah, ambun jantan jatuah ka kaniang taraso ngilu. Bulan Desember kini. Parang sudaro alah bajalan ampia sataun.

Selasa, 17 September 2013

Pangana Pakiah Barubah

Badannyo tambun, gapuak jo mukonyo nan bulek. Di kampuang kami, inyo jadi buah muluik. Inyo pangarengkang sarato palawan. Indak suko diambek-ambek. Parangainyo taruang bulek basala. Inyo surang sajo nan bana, urang lain, ambek cah!

Truk Reo Roda Banyak

DI TEPI TABEK musim kamarau saikua koncek bapaneh. Ula aia sadang baputa-puta di pamatang. Makan jo indak! Makan jo indak!  Mato gadang koncek sarupo buto. Ula aia mangaluakan lidahnyo jo asyik bana.

Mambaco Ratak Tangan

"MAMBACO-BACO buku kenangan (memori) sangat asyiknyo.” Parewa sadang minum kupi pagi. Matoari lambek-lambek maninggakan puncak bukik. Awan tipih bararak sapanjang lambah nan landai.

Malanca Batutai-tutai

Desember 1948.
“KAPA TABANG manari-nari di ateh palabuan Gaduik Bukiktinggi. Bung Karno jo Bung Hatta ka datang ko mah!”
Urang–urang mangecek di lapau-lapau sepanjang kampuang. Malanca wakatu tu alah baumua 12 tahun. Kalaih anam sikola rakyaik. Langik bulan Desember tarang, indak barawan.

Surek Cinto Katiko Parang

"MASA pancerahan di Barat datangnyo kutiko abat ke 18. Di Minang pobilo datang jaman pancarahan itu, yo?” Parewa membirunguik, kutiko mambaco buku filsafat, kutiko kisah-kisah gadang, kutiko curito-curito mitos Malin Kundang, indak mamerahkan daun talingo lai. Kutiko curito Lareh Simawang indak manggarikkan banak lai. Curito dan mitos lamo indak mamikek, urang-urang mudo lai, kutiko tu tajadi  kondisi postmodern.

Den...Den...Den Kanai

ARI barabuik sanjo, patangahan bulan Juni 1958 tu. Udaro sajuak. Malam ka tibo. Kumpi Mawar basiap-siap jo pasukannyo. Parentah untuak masuak Kota Bukiktinggi alah ado. Tantara pambarontak di daerah Agamtuo, tadiri dari batalyon-batalyon 2001, 2002, 2003, 2004 dan 2005. Ado kumpi dan datasemen nan indak masuak kalimo batalyon tu.  Sarupo Kumpi Mawar jo detasemen Panah Baracun, badiri sandiri pulo. Batalyon-batalyon nan limo tu dibawahi dek Resimen II Utara. Kalau indak salah, kumandan resimennyo Letkol Abunawas. Kumpi Mawar di ma Parewa bagabuang badakek-an daerahnyo jo batalyon 2003. Tasabuik batalyon bagak, kumandannyo Benny Zadelberg, bapangkek Inspektur Polisi jadi kumandan Kumpi 5149 Mobbrig Padangpanjang. Panah ikuik pai ka Aceh taun 1953, kutiko Daud Baureah mambarontak ka Republik Indonesia.

Pajak Tu Kan Balastiang

“AMPIA 100 urang rakyaik Kamang mati tatembak, kutiko parang taun 1908. Salusin tantara Bulando mati, dan labiah kurang 20 urang luko-luko.” Tulih Memoir Muhammad Hatta nan tabik 1982.

Sabtu, 14 September 2013

Daroping Sanjato Indak Jadi



Mai 1959 ….
(Nostalgia). Parewa baru baumua 23 taun. Jo tinggi badan 161 cm, barek 53 kg, bidang bau nan agak laweh karano taruih tiok pagi naiak reng stok. Sakaciak angkek barbel, suko olahraga, labiah-labiah jalan kaki tiok pagi.

Jumat, 13 September 2013

Dietong Galeh Balabo


“ANO kan urang awak du,” bisiak Udin Kararanggo sasudah sumbayang Subuah. Matoari alun kalua dari puncak bukik. Awan bararak di pinggang gunuang Marapi. Indah nampak Sarasah, karano alah ampia ari sabulan pamaneh.

Kok Indak Takuik Mati


ADO curito tahun ampek limo. Kutiko tu Parewa  alah kalaih 2 sakola rakyaik (SR). Sasudah Japang kalah, sakolah rakyaik itu batambah sataun, jadi sakolah SR tu, anam taun lamonyo.
Bukiktinggi tahun 1946.
Bukiktinggi disabuik juo gaduang sangaik raminyo. Sangkek tu Parewa sakola di SR Agam Satu, jalan ka SR Agam. Satu ka Kampuang Cino, mandaki ka Benteang, babelok ka kiri. Ado gaduang sakola balantai papan, di jamannyo tamasuak rancak, gurunyo banamo Pak Saibu, papuler jo disiplinnyo.

Iruak-Pikuak Kanaikan Gaji



“MANJAGOAN ula lalok, Parewa tu mah!” buransang Udin Kacang Miang  katiko minum kopi pagi di lapau Sutan Pamenan. Ari lah barabuik tinggi juo. Matoari manyigi di baliak bukik di sabalah timua.
“Baa mangko baitu, tapi reformasi,” cibia Parewa. Kupi dicangkianyo alah barubah rononyo. Biasonyo kupi Parewa indak bagulo. Inyo alah lamo dapek panyakik gulo.

Alah Dek Garindin Awak Ko Mah …



“ONDE mandeh. Alah taburansang pulo inyo.” Parewa taburangah kutiko Malanca manciloteh tantang iduik sehari-hari nan barek. Pitih sarik, harago mambubuang. Gaji tukang kacau kapua Rp. 10.000,- sahari. Indak makan anak jo bini doh. Langkisau sadang musim kini, daun-daun kayu sapanjang Kota Padang Tacinto batabangan diambuih angin. Badai nampaknya agak lamo bakisa.

Matonyo Bakunang-kunang

TASINDIA den . Tapanca paluah kuniang den. Tabaka jangguik den. Bamimpi siang hari den. Aden suko dalam dua tangah tigo. Papek dilua runcian...