“AMPIA
100 urang rakyaik Kamang mati tatembak, kutiko parang taun 1908. Salusin
tantara Bulando mati, dan labiah kurang 20 urang luko-luko.” Tulih Memoir
Muhammad Hatta nan tabik 1982.
“Aaa
nan manjadi sabok parang tu?” sengeang Parewa ka Malanca nan suko mambaco tambo
jo sajarah. Sakali ko Malanca mambaco Memoir karangan Bung Hatta. Kutiko
bacurito tantang paraturan nan diadokan pamarintah Bulando nan mawajibkan
rakyaik Minangkabau mambaia pajak langsuang. Sabalun tu, rakyaik alah juo
mambaia pajak tak langsuang, sabagai siso-siso tanaman paso cultuurstelsel.
“Dari
jaman ka jaman, dari taun ka taun, nan mamarintah tu, utaknyo bakisa tantang
pajak sajo. Labaih-labiah kini, anggota taromaik tu, onornyo gadang. Tantu
pajak rakyaik pulo nan ka maidokkan.”
Malanca
taingek pado mulo kemerdekaan. Parang kamerdekaan satu jo duo, rakyaik kanai
pajak dan diambiak sajo jawi jo kabaunyo.
“Di
nagari awak kini, kabanyo pajak oto nan naiak untuak mancari masukkan, jo a ka
dibaia onor anggota nan taromaik tu.”
Tabayang dek Parewa, bara nagari awak diagiah pusaik sumbangan taun ko.
Kok abih untuak onor mamak-mamak awak nan duduak tu saenyo.
Awak
ko iyo alah basipakak bana. Koknyo dikecekkan awak galia, licik, cadiak jo
pandai, taburansang awak!” tukeh Malanca.
Patangahan
bulan Mai, paneh di Padang iyo alah
urabi, lakang kapalo dek paneh. Angin tanang, awan antah kama. Langik barasiah
biru bana.
“Biasonyo
kan ado paparah: tibo di paruik dikampihkan, tibo dimato dipiciangkan.” Parewa
maliek dalam hiduik saari-ari, banyak paraturan garang nan nyo pakai. Nan ka
lamak di awak, bialah urang tasonggeang.
“Kok
tasasak, ijan lari ka balakang.” Kumandan mambari parintah ka paleton nan ikuik
di munggu. Lari ka muko, artinyo, rancak pasukan dibao dakek tapi Kota
Bukiktinggi, karano Tantara Pusaik – tantara Soekarno – masuak kampung pai
inderlag, basobok lawan jo tantara PRRI. Pambarontak mundur ka tapi kota. Aman
mancari rokok jo makanan nan lamak. Taktik kuciang aia, taktik mundua ka muko,
biasonyo pasukan salamaik.
Beko
bilo Tantara Pusaik baliak ka Kota Bukiktinggi, peleton tu dibagi-bagi baregu,
mulai baransui pulang. Bilo ado nan luko jo nan mati Tantara Pusaik tu, inyo
suko mambaka-baka rumah, kutiko tantara jo babarapo panser dan tang waja dari Baso ka pai ka Bukiktinggi, tibo di
Batang Aiekatiak di tembak jo bazooka dek tentara PRRI, tasoleang tang waja tu
tajadi vurkontak. Tembak menembak tajadi. Akianyo Tantara Pusaik tu mambaka
rumah-rumah rakyaik di dakek Balai Gurah. Parewa lalu disitu sakita jam 7 malam
api masih manyalo-nyalo.
“Tradisi
baka-mambaka jo manembak siapo nan
dapek, alah sajak lamo dalam tentara awak.” Parewa maliek-liek catatan ariannyo
nan lah bantuak tanah. Sakik atinyo, inyo lapehkan ka nan basuo, mambabi buto.
Sapagi
tu kabuik dalam manyalaputi Bukikkaluang. Tapi 12,7 di atehnyo, mulai bakukuak.
“Duun… duum… deett, deeet, deet.” Barengun indak namuah kalah pulo. Tajadi
tembak manembak. Kironyo Tantara Pusaik
alah mangguntiang dari balakang. Dari Pintuangin, taruih ka Sonsang sampai ka Simpangkaluang. Dari
Pasadama, Tantara Pusaik tu lah maju pulo.
“Ari ka awak parang ko!”
kato kumandan, dan ikan gariang dagiangnyo nan lamak tu suko mamudiak-i aia
dareh babatu-batu sajauah 7 kilometer samalam, itu mangkonyo dagiangnyo lamak
Tidak ada komentar:
Posting Komentar
Terima kasih telah memberi komentas