Jumat, 08 Maret 2024

Bunyi Balam Tigo Gayo

BURUANG balam tabang babondoang. Padi sadang basiangi. Hijau sawah hijau pabukitan. Hiduik tanang dari mungguak ka mungguak. Sakawanan tajago jo sakawanan lain. Pasaingan indak ado! Rukun mancari makan di ateh mungguak basamo.

“Tarkutu, takutu, tarkutu!” Bunyi balam jantan tigo gayo tigo tigo kutu, tarkutu, tarkutu, tarkutu, ...tu!

“Balam batino saparasian. Indak ado dangki. Sadonyo banyak angguak jo geleang.” Padi di sawah baru tabik ciek-ciek, angin mahambuih bungo-bungo padi.

“Nan ado pasaingan dalam biologis. Nan rancak tarkutu banyak dapek bini. Nan indak pandai babunyi, indak pandai banyanyi, lapeh salero.” Hiduik tagantuang jo musim.

“Di musim lapa, masalah libido. Masalah sarang, mangam­bangkan katurunan tatundo.” Tapi, nan pancaliah lapeh juo saleronyo.

“Masalah pancaliah, masalah pabiri, masalah cadiak buruak dalam masyarakaik buruang balam ado juo!” Bakaik alam dimano-mano tampak, walaupun dalam dunia binatang.

Padi mulo-i manguniang. Sawah-sawah tampak sarupo ameh paradah, tabantang sayuik-sayuik. Angin mulo-i tanang. Matoari mandok di baliak-baliak awan kain ganiah. Medan mulo-i tabagi-bagi. Mungguak iko jo mungguak nan lain mulo-i papanjago. Alah ado marawa surang-surang. Masing-masiang kalompok alah basitagang. Mangarehkan urek lihia surang-surang. Takkutu, tarkutu, tarkutu ..tu! Barubah jo mancari lawan.

“Tarkutu, tarkutu ...Tu! Balam jantan mungguak nan ciek, mulo-i banyanyi.” Tacengak kapalo balam jantan nan lain, sarupo dapek lawan.

“Tarkutu, tarkutu, tarkutu ...tu!” Buruang balam nan jago, mangirai bulu sadang mampacaliakan bulu-bulu peraknyo.

“Tarkutu, tarkutu, tarkutu, tarkutu ...tu!!!” Balam jantan ampek gayo indak katinggalan. Masiang-masiang mungguak sarupo benteng nan haruih dipatahankan.

Padi di sawah alah basabik. Musim manyabik padi hiruak-pikuak jo jarami nan tabaka. Sakawanan buruang balam jo sakawanan buruang balam nan lain barantam balago. Jarami alah mulo-i laupak. Tindawan jarami alah mulo-i musim. Tindawan nan palaiang lamak tu!

“Tarkutu, tarkutu, tarkutu ..tu! Ijan manyarah, ijan manyarah! Mari kito balago!!” Kawanan buruang balam nan barani manapuak dado, iko mungguak den komah!

Budaya agrarih, budaya petani, budaya sawah laweh sawah sabanda langik samo sajo! Kutiko musim lapa, musim padi basiangi, kasado-e akur-akur sajo. Co cubo kutiko alah mangu­niang, padi basabik, mulo-i ado bacakak. Masiang-masiang santiang di mungguak surang-surang. Dari jauah nampak saurang patani mangaluakan kabau dari kandangnyo. Sambia banyanyi tangiang bunyi rabab mandayu-dayu jo pantun baibo-ibo:

Sabalun matoari tabik

Aden badoa di bawah bayang-bayang parbukitan

Aden hanyo sakada patani

Nan bacinto jo tanah

“Bapantun manga Parewa di subuah ko!” Puti Pantun bini Parewa tajago, matoari alah satinggi galahrabah.

“Itu nan dapek dek den nyo. Kabau den alah tuo, alah batuka jo taraktor sawah.” Parewa mancaliak ka bininyo nan sadang manumbuak bareh sipuluik untuk ondeh-ondeh pabukoan. RMS



Haluan, Minggu 23 Oktober 2005

Tidak ada komentar:

Posting Komentar

Terima kasih telah memberi komentas

Matonyo Bakunang-kunang

TASINDIA den . Tapanca paluah kuniang den. Tabaka jangguik den. Bamimpi siang hari den. Aden suko dalam dua tangah tigo. Papek dilua runcian...