BURUANG balam tabang babondoang. Padi sadang basiangi. Hijau sawah hijau pabukitan. Hiduik tanang dari mungguak ka mungguak. Sakawanan tajago jo sakawanan lain. Pasaingan indak ado! Rukun mancari makan di ateh mungguak basamo.
“Tarkutu, takutu, tarkutu!” Bunyi balam
jantan tigo gayo tigo tigo kutu, tarkutu, tarkutu, tarkutu, ...tu!
“Balam batino saparasian. Indak ado dangki. Sadonyo banyak angguak jo geleang.” Padi di sawah baru tabik ciek-ciek, angin mahambuih bungo-bungo padi.
“Nan ado pasaingan dalam biologis. Nan rancak
tarkutu banyak dapek bini. Nan indak pandai babunyi, indak pandai banyanyi,
lapeh salero.” Hiduik tagantuang jo musim.
“Di musim lapa, masalah libido. Masalah
sarang, mangambangkan katurunan tatundo.” Tapi, nan pancaliah lapeh juo
saleronyo.
“Masalah pancaliah, masalah pabiri, masalah
cadiak buruak dalam masyarakaik buruang balam ado juo!” Bakaik alam dimano-mano
tampak, walaupun dalam dunia binatang.
Padi mulo-i manguniang. Sawah-sawah tampak
sarupo ameh paradah, tabantang sayuik-sayuik. Angin mulo-i tanang. Matoari
mandok di baliak-baliak awan kain ganiah. Medan mulo-i tabagi-bagi. Mungguak
iko jo mungguak nan lain mulo-i papanjago. Alah ado marawa surang-surang.
Masing-masiang kalompok alah basitagang. Mangarehkan urek lihia surang-surang.
Takkutu, tarkutu, tarkutu ..tu! Barubah jo mancari lawan.
“Tarkutu, tarkutu ...Tu! Balam jantan
mungguak nan ciek, mulo-i banyanyi.” Tacengak kapalo balam jantan nan lain,
sarupo dapek lawan.
“Tarkutu, tarkutu, tarkutu ...tu!” Buruang
balam nan jago, mangirai bulu sadang mampacaliakan bulu-bulu peraknyo.
“Tarkutu, tarkutu, tarkutu, tarkutu ...tu!!!”
Balam jantan ampek gayo indak katinggalan. Masiang-masiang mungguak sarupo
benteng nan haruih dipatahankan.
Padi di sawah alah basabik. Musim manyabik
padi hiruak-pikuak jo jarami nan tabaka. Sakawanan buruang balam jo sakawanan
buruang balam nan lain barantam balago. Jarami alah mulo-i laupak. Tindawan
jarami alah mulo-i musim. Tindawan nan palaiang lamak tu!
“Tarkutu, tarkutu, tarkutu ..tu! Ijan
manyarah, ijan manyarah! Mari kito balago!!” Kawanan buruang balam nan barani
manapuak dado, iko mungguak den komah!
Budaya agrarih, budaya petani, budaya
sawah laweh sawah sabanda langik samo sajo! Kutiko musim lapa, musim padi
basiangi, kasado-e akur-akur sajo. Co cubo kutiko alah manguniang, padi
basabik, mulo-i ado bacakak. Masiang-masiang santiang di mungguak
surang-surang. Dari jauah nampak saurang patani mangaluakan kabau dari
kandangnyo. Sambia banyanyi tangiang bunyi rabab mandayu-dayu jo pantun
baibo-ibo:
Sabalun matoari tabik
Aden badoa di bawah bayang-bayang parbukitan
Aden hanyo sakada patani
Nan bacinto jo tanah
“Bapantun manga Parewa di subuah ko!” Puti
Pantun bini Parewa tajago, matoari alah satinggi galahrabah.
“Itu
nan dapek dek den nyo. Kabau den alah tuo, alah batuka jo taraktor sawah.”
Parewa mancaliak ka bininyo nan sadang manumbuak bareh sipuluik untuk
ondeh-ondeh pabukoan. RMS
Haluan, Minggu 23 Oktober 2005
Tidak ada komentar:
Posting Komentar
Terima kasih telah memberi komentas