Jumat, 08 Maret 2024

Parewa Dijapuik Bakonyo

“SADONYO aruih dirombak ko mah!” caracau Datuak Di Langik sapagi tu. Kutiko sudah sembahyang Subuah, inyo pai ka lapau Muncak Nuan. Dapua Lapau alah barasok, tando goreng jo katan alah masak.

“Iyo… iyo… iyo aponyo nan ka dirombak?” Parewa biaso sarupo urang baru jago. Talinteh di kapalo Parewa sasudah mambaco buku kumpulan karangan Drs. H. Edwar Sutan Pamuncak nan bajudua: Hai urang Minangkabau yang mengaku beradat, marilah kembali ka nagari.

“Aaa nan nyo tulih? Lai rancak?” Datuak Di Langik mancaliak ka Parewa kutiko sadang mancari kurisi ka duduak.

“Manuruik ambo, Mak Datuak, tulisan tu jaleh bana. Indak paralu awak mambaconyo jo kacomato taba.” Parewa sarupo ula manyiliah. Takana, pabilo nagari dijadikan pamerintahan tarandah di Sumatra Barat, barangkali sakita parang Batipuah (1850), Bulando sanang karano rancaknyo pangaturan pemerintahan adat nan tadapek di tiok-tiok nagari.

Eh, itu kan maso lampau? Nan tingga bara!” Datuak Di Langik mancibia. Inyo paranah kuliah di Yogya tahun 60-an sampai mandapek titel. Di lamari bukunyo banyak juo buku-buku babahaso Bulando tantang nagari awak.

“Urang awak nan sikola baraja adaik jo ugamo  dari buku-buku karangan Bulando. Ado masonyo, buku-buku karangan Westenenk, Krom, Philips, K.Hitti dan Van Ophuysens laku bana.” Parewa  takana, manga urang indak baraja ka Batuampa, Jaho, Canduang jo Padang Panjang? Manga nyo baraja jo buku-buku nan ditulih dek orintalih Barat?

Sapagi tu lapau Muncak Nuan rami bana. Sawah baru disabik padinyo. Urang kampuang alah maleh ka sawah kini. Karano pupuak maha, tanago untuak ka sawah juo sulik. Labaih rancak mambali bareh daripado ka sawah. Itu nan tajadi kini di kampuang-kampuang awak.

“Ado nan cameh baliak ka nagari!” Datuak Di Langik  sarupo mambirunguik, sabok apo bana pangasilan nagari. Bungo pasia? Antahlah. Bungo kayu? Iyo, antalah. Surek sirah? Kabau jo bantiang alah banyak nan dapek panyakik kuku jo lidah. Sawah abuan kapalo nagari? Alah basartifikat pulo.

“Ijan pancameh bana. Urang pancameh banyak sakik jantuang. Baraja awak baliak, baa nagari awak ko elok,  damai jo aman.” Parewa sarupo urang nan optimis. A nan ka dirusuahkan. Pangalaman empirik mambuek urang barani manangguang risiko.

Alun abih sumangek Parewa lai, Datuak Di Langik maningkah. “Sumangek dalam bahaso Minang indak samo aratinyo jo semangat dalam bahasa Indonesia.” RMS

“Lai takana, kutiko awak bayi. Bako awak manjapuik awak, dikatokan manjapuik sumangek.” Datuak Di Langik manambah, sumangek samo jo aruah, jo sukma.

“Awak suko juo iruak pikuak. Nan diiruakkan indak jaleh!” Parewa takana, kutiko budaya asbun bakambang di nagari awak. Pokoknyo bunyi, sarupo koncek mananti ujan.

“Itulah Parewa, kambali ka nagari, kambali ka batinnyo. Ka aruahnyo. Ka sukma-nyo. Datuak Di Langik urang nan maleh bana, sarupo mujilih di tapi aia, mardeso diparuik kanyang. Kok baliak ka fisiknyo, manga awak? Sirah siriah alah batuka jo angkot Suzuki, padati alah batuka jo truk Puso.” Datuak Di Langik sarupo mambari pitua jo  muluik baliau nan kariang.

“Iyo… iyo… iyooo baitu. Inyiak muyang awak indak sampik bana doh. Taragak jo baju guntiang Cino, inyo pakai. Taragak babaju jas, inyo pakai. Taragak babaju itam jo sirawa lambuak, inyo pakai. Nan paralu ado sagalo saketek. Gado-gado lah!” Parewa sadang mambaco curito Panyamun di Bukik Tambun Tulang.

 

Tidak ada komentar:

Posting Komentar

Terima kasih telah memberi komentas

Matonyo Bakunang-kunang

TASINDIA den . Tapanca paluah kuniang den. Tabaka jangguik den. Bamimpi siang hari den. Aden suko dalam dua tangah tigo. Papek dilua runcian...