“SADONYO aruih dirombak ko mah!” caracau Datuak Di Langik sapagi tu. Kutiko sudah sembahyang Subuah, inyo pai ka lapau Muncak Nuan. Dapua Lapau alah barasok, tando goreng jo katan alah masak.
“Iyo… iyo…
iyo aponyo nan ka dirombak?” Parewa biaso sarupo urang baru jago. Talinteh di
kapalo Parewa sasudah mambaco buku kumpulan karangan Drs. H. Edwar Sutan
Pamuncak nan bajudua: Hai urang Minangkabau yang mengaku beradat, marilah
kembali ka nagari.
“Aaa nan nyo tulih? Lai rancak?” Datuak Di Langik mancaliak ka Parewa kutiko sadang mancari kurisi ka duduak.
“Manuruik
ambo, Mak Datuak, tulisan tu jaleh bana. Indak paralu awak mambaconyo jo
kacomato taba.” Parewa sarupo ula manyiliah. Takana, pabilo nagari dijadikan
pamerintahan tarandah di Sumatra Barat, barangkali sakita parang Batipuah
(1850), Bulando sanang karano rancaknyo pangaturan pemerintahan adat nan
tadapek di tiok-tiok nagari.
Eh, itu kan
maso lampau? Nan tingga bara!” Datuak Di Langik mancibia. Inyo paranah kuliah
di Yogya tahun 60-an sampai mandapek titel. Di lamari bukunyo banyak juo
buku-buku babahaso Bulando tantang nagari awak.
“Urang awak
nan sikola baraja adaik jo ugamo dari
buku-buku karangan Bulando. Ado masonyo, buku-buku karangan Westenenk, Krom,
Philips, K.Hitti dan Van Ophuysens laku bana.” Parewa takana, manga urang indak baraja ka Batuampa,
Jaho, Canduang jo Padang Panjang? Manga nyo baraja jo buku-buku nan ditulih dek
orintalih Barat?
Sapagi tu
lapau Muncak Nuan rami bana. Sawah baru disabik padinyo. Urang kampuang alah
maleh ka sawah kini. Karano pupuak maha, tanago untuak ka sawah juo sulik.
Labaih rancak mambali bareh daripado ka sawah. Itu nan tajadi kini di
kampuang-kampuang awak.
“Ado nan
cameh baliak ka nagari!” Datuak Di Langik
sarupo mambirunguik, sabok apo bana pangasilan nagari. Bungo pasia?
Antahlah. Bungo kayu? Iyo, antalah. Surek sirah? Kabau jo bantiang alah banyak
nan dapek panyakik kuku jo lidah. Sawah abuan kapalo nagari? Alah basartifikat
pulo.
“Ijan
pancameh bana. Urang pancameh banyak sakik jantuang. Baraja awak baliak, baa
nagari awak ko elok, damai jo aman.”
Parewa sarupo urang nan optimis. A nan ka dirusuahkan. Pangalaman empirik
mambuek urang barani manangguang risiko.
Alun abih
sumangek Parewa lai, Datuak Di Langik maningkah. “Sumangek dalam bahaso Minang
indak samo aratinyo jo semangat dalam bahasa Indonesia.” RMS
“Lai takana,
kutiko awak bayi. Bako awak manjapuik awak, dikatokan manjapuik sumangek.”
Datuak Di Langik manambah, sumangek samo jo aruah, jo sukma.
“Awak suko
juo iruak pikuak. Nan diiruakkan indak jaleh!” Parewa takana, kutiko budaya asbun
bakambang di nagari awak. Pokoknyo bunyi, sarupo koncek mananti ujan.
“Itulah
Parewa, kambali ka nagari, kambali ka batinnyo. Ka aruahnyo. Ka sukma-nyo.
Datuak Di Langik urang nan maleh bana, sarupo mujilih di tapi aia, mardeso
diparuik kanyang. Kok baliak ka fisiknyo, manga awak? Sirah siriah alah
batuka jo angkot Suzuki, padati alah batuka jo truk Puso.” Datuak
Di Langik sarupo mambari pitua jo muluik
baliau nan kariang.
“Iyo… iyo…
iyooo baitu. Inyiak muyang awak indak sampik bana doh. Taragak jo baju guntiang
Cino, inyo pakai. Taragak babaju jas, inyo pakai. Taragak babaju itam jo
sirawa lambuak, inyo pakai. Nan paralu ado sagalo saketek. Gado-gado lah!”
Parewa sadang mambaco curito Panyamun di Bukik Tambun Tulang.
Tidak ada komentar:
Posting Komentar
Terima kasih telah memberi komentas