Desember 1948.
“KAPA TABANG manari-nari di
ateh palabuan Gaduik Bukiktinggi. Bung Karno jo Bung Hatta ka datang ko mah!”
Urang–urang mangecek di
lapau-lapau sepanjang kampuang. Malanca wakatu tu alah baumua 12 tahun. Kalaih
anam sikola rakyaik. Langik bulan Desember tarang, indak barawan.
Duum, duum, duum! Bar … baar
…. baar!” Ado latusan sanjato tadanga. Urang kampuang ka lua sarupo takajuik.
Ado pulo nan tiarap. Ado pulo nan balinduang di baliak rumpun bungo. Nampak
jaleh kapa tabang manari-nari.
“Kapa tabang manembak-nembak.”
Malanca lari-lari ketek. Kapa tabang nampak manukiak, kudian tadanga bunyi
badantuang. Kapa tabang sia ko!? Kok manembak-nembak. Indak kapa tabang nan
mambaok Bung Karno jo Bung Hatta, doh ko!
Urang-urang kampuang
tapurangah kasadonyo. Ado nan maingek-ingek sasudah mambaco surek kaba sabalun
tu, bahaso kuminih mambarontak pulo di Madiun, Muso nan pulang dari Moskow
lewaik Sumatra, singgah di Bukiktinggi, baru taruih ka Jawa.
“Di kampuang kami,” kana
Malanca, barito Bulando ka masuak alah baredar pulo. Bulando alah malangga
perjanjian pulo. Kutiko urang-urang Republik luko-luko ditikam dek kuminih dari
balakang, Bulando manambah panduduakannyo pulo. Bukiktinggi ka diduduki Bulando
pulo. Dari Kota Padang Bulando manyarabu ka Bukiktinggi.”
Malanca tapikia-pikia,
raso-raso jaleh bana deknyo gambar tu nan nyo poterek jo banak anak–anak baumua
12 tahun.
“Sesudah Bulando manduduk-i
Bukiktinggi, inyo alah pai pulo inderlag
ka Kamang. Pasukannyo mambaok panser jo teng waja. Sabalun manembak-nembak jo
mortir dari janjang 40. Iyo gaca awak. Indak ado perlawanan dek pasukan urang
awak doh. Bulando masuak ka Kamang nan paratamo, iyo basilelo sajo.
Manembak-nembak rumah urang kampuang. Ado kapuak padi bagai nan kanai dek
mortir Bulando. Tau-tau ado urang basambunyi dalam kapuak padi. Kutiko Bulando
alah pai baliak ka Bukiktinggi, urang-urang kampuang kalua dari dalam sawah nan
padinyo maijau, kironyo, ado urang nan mandok ka dalam kapuak padi tu, nan alah
pacah kapalonyo dek paluru mortir.” Malanca manganang taun 1949 tu, jo pikiran
janiah anak-anak baumua 12 taun.
Urang-urang Republik jo
pamerintahannyo alah mulai konsolidasi.
Wali Nagari banamo Wali Parang. Camat
namonyo Camat Militer. Bupati namonyo
Bupati Militer. Inyo urang sipil nan
ditantarakan. Indak militer nan disipilkan sarupo di Jawa doh!
“Dwifungsi.”
“Karajo duo.”
“Ba daftar gaji duo.”
“Sipak sintuang nan sarupo tu
iyo lamak bana. Baa ka indak, sagalo duo. Alun lai kok bini duo pulo, karano
alun ado undang-undang parkawinan lai.” Malanca sarupo urang tatutai-tutai.
Sarupo urang mereang nan suko mangecek-ngecek surang.
“Sakali di parmulaan 1949,
Bulando masuak ka Kamang patang ari. Kiro-kiro pukua tigo. Tantara Bulando tu
jo duo panser ciek teng waja. Sasampai panser jo teng waja tu, dipasingkang dek
tentara awak, tapi indak malatuih kutiko panser jo teng waja liwaik. Singkang
malatuih sasudah jauah ditinggakan kandaraan Bulando tu. Bulando tabik suga
manembak-nembak sakuliliang. Sasudah tantara Bulando tu babaliak ka
Bukiktinggi, ari alah sanjo bana. Di simpang Aietabik tu, tantara Bulando
maninggakan 2 urang nan alah mati ditembaknyo. Paluru masuak dari muko
(kaniang), lalu tabosai tangkurak bulakangnyo. Kok diliek tubuahnyo, sarupo
tantara Republik, mudo-mudo bana baru baumua sakitar 28 tahun. Wajahnyo rancak,
kulik kuniang barasiah, kaniang laweh, sarupo urang tapalaja. Pagalangan
tangannyo sarupo sudah disaik-saik. Malam ari tu juo, kaduo maik tu dibao dek
urang kampuang ka taman makam pahlawan di kampuang Bansa, kampuang tampek
laianyo Tuanku Nan Renceh, nan tamusau dalam Barisan Harimau Nan Salapan kutiko Parang Pidari, untuak di
makamkan.” Malanca monolog jo diri
sandiri. Kok di ingek-ingek kudian, barangkali itunyo Letnan Tambiluak nan dicaritokan sabagai
pangkianaik Situjuah tu.
“Antahlah yuang! Sajarah tu
babeda jo iduik saari-ari.” Malanca tapana-pana, jo tutai-tutainyo tu!
Tidak ada komentar:
Posting Komentar
Terima kasih telah memberi komentas