Selasa, 17 September 2013

Malanca Batutai-tutai

Desember 1948.
“KAPA TABANG manari-nari di ateh palabuan Gaduik Bukiktinggi. Bung Karno jo Bung Hatta ka datang ko mah!”
Urang–urang mangecek di lapau-lapau sepanjang kampuang. Malanca wakatu tu alah baumua 12 tahun. Kalaih anam sikola rakyaik. Langik bulan Desember tarang, indak barawan.
Duum, duum, duum! Bar … baar …. baar!” Ado latusan sanjato tadanga. Urang kampuang ka lua sarupo takajuik. Ado pulo nan tiarap. Ado pulo nan balinduang di baliak rumpun bungo. Nampak jaleh kapa tabang manari-nari.
“Kapa tabang manembak-nembak.” Malanca lari-lari ketek. Kapa tabang nampak manukiak, kudian tadanga bunyi badantuang. Kapa tabang sia ko!? Kok manembak-nembak. Indak kapa tabang nan mambaok Bung Karno jo Bung Hatta, doh ko!
Urang-urang kampuang tapurangah kasadonyo. Ado nan maingek-ingek sasudah mambaco surek kaba sabalun tu, bahaso kuminih mambarontak pulo di Madiun, Muso nan pulang dari Moskow lewaik Sumatra, singgah di Bukiktinggi, baru taruih ka Jawa.
“Di kampuang kami,” kana Malanca, barito Bulando ka masuak alah baredar pulo. Bulando alah malangga perjanjian pulo. Kutiko urang-urang Republik luko-luko ditikam dek kuminih dari balakang, Bulando manambah panduduakannyo pulo. Bukiktinggi ka diduduki Bulando pulo. Dari Kota Padang Bulando manyarabu ka Bukiktinggi.”
Malanca tapikia-pikia, raso-raso jaleh bana deknyo gambar tu nan nyo poterek jo banak anak–anak baumua 12 tahun.
“Sesudah Bulando manduduk-i Bukiktinggi, inyo alah pai pulo inderlag ka Kamang. Pasukannyo mambaok panser jo teng waja. Sabalun manembak-nembak jo mortir dari janjang 40. Iyo gaca awak. Indak ado perlawanan dek pasukan urang awak doh. Bulando masuak ka Kamang nan paratamo, iyo basilelo sajo. Manembak-nembak rumah urang kampuang. Ado kapuak padi bagai nan kanai dek mortir Bulando. Tau-tau ado urang basambunyi dalam kapuak padi. Kutiko Bulando alah pai baliak ka Bukiktinggi, urang-urang kampuang kalua dari dalam sawah nan padinyo maijau, kironyo, ado urang nan mandok ka dalam kapuak padi tu, nan alah pacah kapalonyo dek paluru mortir.” Malanca manganang taun 1949 tu, jo pikiran janiah anak-anak baumua 12 taun.
Urang-urang Republik jo pamerintahannyo alah mulai konsolidasi. Wali Nagari banamo Wali Parang. Camat namonyo Camat Militer. Bupati namonyo Bupati Militer. Inyo urang sipil nan ditantarakan. Indak militer nan disipilkan sarupo di Jawa doh!
“Dwifungsi.”
“Karajo duo.”
“Ba daftar gaji duo.”
“Sipak sintuang nan sarupo tu iyo lamak bana. Baa ka indak, sagalo duo. Alun lai kok bini duo pulo, karano alun ado undang-undang parkawinan lai.” Malanca sarupo urang tatutai-tutai. Sarupo urang mereang nan suko mangecek-ngecek surang.
“Sakali di parmulaan 1949, Bulando masuak ka Kamang patang ari. Kiro-kiro pukua tigo. Tantara Bulando tu jo duo panser ciek teng waja. Sasampai panser jo teng waja tu, dipasingkang dek tentara awak, tapi indak malatuih kutiko panser jo teng waja liwaik. Singkang malatuih sasudah jauah ditinggakan kandaraan Bulando tu. Bulando tabik suga manembak-nembak sakuliliang. Sasudah tantara Bulando tu babaliak ka Bukiktinggi, ari alah sanjo bana. Di simpang Aietabik tu, tantara Bulando maninggakan 2 urang nan alah mati ditembaknyo. Paluru masuak dari muko (kaniang), lalu tabosai tangkurak bulakangnyo. Kok diliek tubuahnyo, sarupo tantara Republik, mudo-mudo bana baru baumua sakitar 28 tahun. Wajahnyo rancak, kulik kuniang barasiah, kaniang laweh, sarupo urang tapalaja. Pagalangan tangannyo sarupo sudah disaik-saik. Malam ari tu juo, kaduo maik tu dibao dek urang kampuang ka taman makam pahlawan di kampuang Bansa, kampuang tampek laianyo Tuanku Nan Renceh, nan tamusau dalam Barisan Harimau Nan Salapan kutiko Parang Pidari, untuak di makamkan.” Malanca monolog jo diri sandiri. Kok di ingek-ingek kudian, barangkali itunyo  Letnan Tambiluak nan dicaritokan sabagai pangkianaik Situjuah tu.
“Antahlah yuang! Sajarah tu babeda jo iduik saari-ari.” Malanca tapana-pana, jo tutai-tutainyo tu!

Tidak ada komentar:

Posting Komentar

Terima kasih telah memberi komentas

Matonyo Bakunang-kunang

TASINDIA den . Tapanca paluah kuniang den. Tabaka jangguik den. Bamimpi siang hari den. Aden suko dalam dua tangah tigo. Papek dilua runcian...