Rabu, 11 September 2013

Awak Ko Gadang Sarawa

“KAMA se waang Parewa!” sentak kakaknyo nan padusi, katiko Parewa indak pulang ka rumah mandehnyo babulan-bulan lamonyo. Kakaknyo nan padusi tu, banamo Rabiah. Baumua sakitar 60-an baranak 4 urang, duo laki-laki dan duo parampuan. Anak laki-lakinyo alah bakaluarga kasadonyo, tapi nan tuo parampuan alah gadih gadang.

“Baa naiak pitam bana, kakak ko,” jawek Parewa. Iyo pulo, bahaso inyo alah lamo pulo indak pulang ka rumah mandehnyo. Labiah-labiah sajak induaknyo maningga babarapo tahun lalu.
“Lakek sarupo parangko pulo waang di rumah bini, ko mah,” gareseh kakaknyo Rabiah. Di rumah gadang, parampuan sarupo kak Rabiah memang bakuaso pulo. Kakaknyo alah rusuh, karano anak-anaknyo nan padusi alah patuik pulo dicarikan lakinyo. Karano kahidupan sulik, sarupo jaman resesi bataun ko, patuik pulo rumah gadang nan tirih jo anak gadih gadang indak balaki diuruih jo harato pusako.
“Den inok-inok manuangkan, awak ko iyo gadang sarawa ko mah!” Parewa manunjuak ka dadonyo. “Lai banyak sarjana awak, tapi nan mangarang tata bahaso Minangkabau ko urang bule. Awak cadiak malam, bodoh di siang hari. Bule  nan mangarang  tata bahaso Minang tu, banamo Gerard Moussay. Bataun-taun inyo di nagari awak ko, baraja bahaso Minang dialek Agam, dialek Payokumbuah, dialek Pasisie, dan langkok kasadonyo.”
“ Baa pangana waang kini?” kecek kakak Parewa, Rabiah.
“Waang uruihlah rumah gadang nan tirih, palakianlah kamanakan nan lah gadih gadang tu,” tambah kak Rabiah.
Kabuik pagi balun juo tasingkok, Parewa teringek, bara bakuasonyo parampuan di nagari awak ko. Tampa baraja jo masalah garakan parampuan di Baraik, tampa mambaco surek-surek Kartini nan nyo kirim kapado Abendanon tu, awak lai punyo Rohana Kudus pulo. Dalam hiduiknyo, jadi wartawati surek kaba Suntiang Malayu. Penanyo tajam pulo di jamannyo. Tapi sajarah salalu piliah kasiah, Rohana Kudus sabarih namo basuo  di dalam buku nan taba tu.
“Aden pai dulu kak,” mangecek Parewa kapado kakaknyo Rabiah. Parewa  bajalan jo kaki sarawa tasenseang kateh. Jalan kampuang alah mulai pulo takalubak aspalnyo, di badan jalan bisa pulo baranang itiak duo-tigo.
“Udin Kacang Miang, manga lamo bana waang maota di lapau ko. Alah putiah pulo aia kopi.” Parewa mambulancikkan matonyo ka si Udin nan sadang mangunyah-ngunyah goreng pisang jo katan sipuluik sirah.
Matohari lah sapanggalah, di lapau-lapau sapanjang jalanan desa tu urang-urang masih maota. Banyak ota tantang reformasi, rupiah dilanyau dek dollar Amerika, demo guru-guru mamintak kenaikan gaji jo tunjangan maaja.
“Tamonok bana waang Parewa. Apo pulo nan basarang di kapalo tu?” Udin Kacang Miang tagak dari palanta. Angin bulan April nan agak lambok tu, mangipeh-ngipeh lihia bajunyo. Rinai baka datang. Awan bararak di kaki parbukitan.
“Baa ka indak tapikia di den, lamo awak ka sarupo ko lai? Banyak nagari Asia nan mangalami resesi, ekonomi macet, pitih pinjaman Bank Dunia nan dilibas. Iyo tabarek bana di nagari awak nan tasabuik kayo. Bara pangangguran banyaknyo kini, catat angko-angko 40 juta pangangguran, alun lai pehaka nan tiok hari. Baka dicabuik pulo Tap MPR tantang pelarangan kuminih di nagari awak.” Udin Kacang Miang sarupo kadatangan sijundai, batutai-tutai surang. Pangangguran bajadi-jadi, pehaka malelo pulo. Iko iyo tanah subur  bana untuak paham kumunih, walaupun kumunih di nagari inyiak moyangnyo alah runtuah.
“Antahlah, Din. Indak tapikiakan di den jo tangkurak ketek, jo sikola batang pisang, jo kalori randah,  kalori goreng pisang rajo jo katan sipuluik sirah tu,” suara Parewa mendesis antaro tadanga jo indak.
Haluan, Minggu 30 April 2000

Tidak ada komentar:

Posting Komentar

Terima kasih telah memberi komentas

Matonyo Bakunang-kunang

TASINDIA den . Tapanca paluah kuniang den. Tabaka jangguik den. Bamimpi siang hari den. Aden suko dalam dua tangah tigo. Papek dilua runcian...